A A A

Veronesi, Sandro

september 2009

Sandro Veronesi

Sandro Veronesi is vijftig jaar geleden geboren in Prato, een stad vlakbij Florence. Hij wordt regelmatig met Niccolò Ammaniti vergeleken. Misschien omdat ze beiden ingrijpende gebeurtenissen in een ogenschijnlijk normaal leven prachtig verwoorden. Ammaniti is van huis uit bioloog maar heeft zich op het schrijverschap gestort. Aardig is dat hij in zijn boeken zijn biologische kennis gebruikt om het verhaal te verlevendigen. Veronesi is na zijn architectuuropleiding ook een schrijvercarrière begonnen. Van hem kun je zeggen dat hij als een architect zorgvuldig en precies bouwt aan de gemoedstoestand van zijn personages. Zijn debuut was een dichtbundel. Daarna heeft hij romans, essays en een toneelstuk geschreven. Daarnaast schrijft hij voor televisie. Onlangs ontving Veronesi de Prix Cévennes, de literaire prijs voor de beste Europese roman van 2008 voor zijn meesterlijke roman Kalme Chaos.

Zijn romandebuut Waar gaat die vrolijke trein naartoe uit 1988 heeft al de elementen die Kalme chaos tot zo’n wonderlijk mooi boek maken. Een hoofdpersoon die op een cruciaal moment in zijn leven afwijkt van de “normale” paden en de beschrijving van de overwegingen van de hoofdpersoon die zijn merkwaardige keuzes volstrekt geloofwaardig maken. Het boek is opgebouwd rond de verhouding tussen een vader en zijn zoon.
De failliete vader was eens een succesvolle zakenman die zijn zoon van zich heeft vervreemd door zijn botte optreden. Hij wordt achterna gezeten door een curator maar probeert zijn verval voor te blijven door zijn leefstijl hoog te houden. De zoon is een zelfbenoemd kunstenaar, die echter al jaren tot niets gekomen is. Hun haat-liefde verhouding is waar het verhaal om draait. Ze gaan naar Zwitserland om een uit het faillissement gehouden kapitaal op te halen, waarbij een confrontatie met het verleden onvermijdelijk is. Het is een intrigerend verhaal, vol schijnbewegingen,mislukkingen, leugens en slinkse manoeuvres, met een open einde.

De hoofdpersoon van Kalme chaos weet niet hoe hij moet reageren op de plotselinge dood van zijn vrouw en trekt zich terug uit de wereld door zich te posteren voor de school van zijn dochter. Het eerste hoofdstuk van het boek blijft lang nagalmen. Niet alleen bij de lezer maar ook bij Pietro Paladini, de weduwnaar. Prachtig beschrijft Veronesi het uitblijven van de rouw om zijn vrouw. Het feit dat zijn vrienden en familie hem opzoeken en hun beslommeringen delen met hem, geeft het boek een ontroerende lading, hoewel de humor niet ver weg is. Motto van het boek is een regel van Samuel Beckett: “I can’t go on. I’ll go on.”

Zelf is Veronesi bang door het succes van Kalme Chaos. “Hoe moet ik in godsnaam verder?”, verzuchtte hij in een interview. Gelukkig heeft hij al meer titels op zijn naam.

Titels van Sandro Veronesi

Waar gaat die vrolijke trein naartoe?
Kalme chaos
Nauwelijks geraakt
Op de bruiloft van zijn vader met de moeder van zijn 17-jarige halfzus hoort de hoofdfiguur dat zijn halfzusje komt logeren en dat hij geacht wordt op haar te passen. Heimelijk is hij verliefd op haar. Hij probeert haar in het begin van de logeerpartij op allerlei manieren te ontlopen. Als dit niet meer lukt, kan hij zich via het roken van joints onder controle houden en zich broer voelen. Op een gegeven moment zijn de joints echter op en loopt alles uit de hand met een vlucht van de hoofdfiguur tot besluit. Deze is grafoloog en bekijkt de wereld via de kenmerken die hij ontdekt in de handschriften van mensen. Hij is gewaarschuwd en laat zich toch nog door zijn emoties overrompelen. We hebben hier te maken met een klassiek thema, incest, dat in een zeer modern hedendaags jasje gegoten wordt en daarom ook een eigentijds publiek aan zal kunnen spreken. (Recensie NBD/Biblion)
Troje brandt
De wording van deze roman was niet gemakkelijk. De Italiaanse schrijver (1959), die in 2006 met 'Kalme Chaos'* de prestigieuze Premio Strega won, heeft er twintig jaar aan gewerkt. De roman heeft twee verhaallijnen. Pater Spartacus is een ex-missionaris die een vondelingenhuis met ijzeren hand bestuurt. Zijn devotie voor Maria is er de oorzaak van dat hij geleidelijk aan wegglijdt naar de waanzin. In de tuin van het huis construeert hij met plastic en aluminium een schrijn voor Maria. Duizenden gelovigen komen kijken naar dit spektakel en luisteren naar de donderpreken van de pater. Salvatore is een wees die de ijzeren discipline van het huis niet kan verdragen en als hij twaalf is wegvlucht. Hij komt terecht bij mensen die in de zogenaamde Bouwput wonen, een strook braakliggend terrein dat afgescheiden is van de stad. Hier wonen helers, dieven, prostituees. Salvatore sluit zich aan bij een bende die fabrieken in brand steekt, opdat de eigenaar de verzekeringspremie kan opstrijken. Salvatore wordt op zijn beurt het grote voorbeeld voor een zoontje van een prostituee, Pampa. Het vuur speelt een grote rol in deze aangrijpende roman. (Recensie NBD/Biblion)
In de ban van mijn vader
Gianni Orzan, het alter ego van de auteur, is een schrijver van kinderboeken. Na een voordracht komt hij op een avond aan in Stazione Termini (Rome). De opdringerige taxichauffeur die hem naar huis voert, stelt hem plots de vraag of zijn zoon Francesco nu al kan fietsen. Gianni is geschrokken: deze man is een bedreiging voor zijn familie.'s Anderendaags belt men aan bij zijn appartement: daar staat hetzelfde ongure personage voor de deur, met de tas die Gianni al vluchtend in de taxi had achtergelaten. Het is het begin van een ware nachtmerrie. Een ongeluk komt nooit alleen. Gianni's vrouw bekent hem dat ze, jaren geleden, een kortstondige relatie met een andere man heeft gehad. Zijn vader blijkt een KGB-spion te zijn geweest. Je kunt het boek lezen als een detectiveroman: vooral de eerste helft is heel spannend. Maar je kunt het ook als een psychologische roman benaderen. Zo is het Oedipuscomplex voortdurend aanwezig. Gianni kent immers een soort verlate puberteit. Het verhaal steekt vol verrassingen, spectaculaire, maar ook komische wendingen. (Recensie NBD/Biblion)

Kalme Chaos is verfilmd met Nanni Moretto in de hoofdrol. Caos Calmo