|
In 1859 duikt de naam Volksbibliotheek voor het eerst op in de verslagen van de Maatschappij tot Nut van ’t Algemeen in Joure.
Uit de inhoud blijkt dat de Bibliotheek toen al een aantal jaren bestond en in trek was. Er moesten wel nieuwe titels worden aangeschaft en enkele lezers hadden moeite met de inhoud van sommige boeken.
In 1864 werd de Schoolbibliotheek geopend in een vertrek van het gemeentehuis aan de Midstraat. Een aantal boeken verhuisden van de Volksbibliotheek naar de Schoolbibliotheek. De Volksbibliotheek bleef gewoon bestaan. De Schoolbibliotheek had veel succes. Zoveel zelfs dat er een ordeprobleem ontstond. Een commissielid repte van machteloosheid tegenover een hoop woeste jongens.
In 1886 werd de Schoolbibliotheek overgenomen door de gemeente. De Volksbibliotheek bleef langzaam groeien, ondanks een leesgeld van 1 cent per boek. Begin 20e eeuw veranderde de naam Volksbibliotheek in Nutsbibliotheek.

Villa Jamja in de sneeuw, foto uit 1967
In november 1919 kreeg de Nutsbibliotheek een vaste plaats in de villa JAMJA aan de Geert Knolweg. In deze villa woonde de huisarts Driessen. De naam JAMJA komen waarschijnlijk van de eerste eerste letters van de namen van zijn dochters en de voornamen van hemzelf en zijn echtgenote. Deze naam is later gebruikt voor het nieuwe gebouw van de bibliotheek op dezelfde plek. De bibliotheek zelf was open op zaterdagmiddag van 2 tot 3. De felbegeerde zaterdagopening was er toen al.
Tot ver in de jaren 50 is er weinig bekend over de Nutsbibliotheek. Dat het goed ging blijkt wel uit enkele cijfers. In 1957 zijn ruim 4800 boeken uitgeleend aan kinderen en meer dan 3000 aan volwassen lezers. In oktober 1962 werd de Nutsbibliotheek samen met de Katholieke Parochiebibliotheek, de dorpsbibliotheek in Langweer, de Hervormde Jeugdbibliotheek in St. Nicolaasga en de bibliotheek van het CJMV te Haskerwijken ondergebracht in een Stichting Openbare Bibliotheek. Reden hiervoor was o.a. de subsidie die van rijkswege werd verleend aan Openbare Bibliotheken.
In februari 1969 kreeg de bibliotheek een nieuw gebouw. Op de plaats van de oude villa werd het door architect Wijnalda ontworpen tijdloze gebouw neergezet. .
|
De mooiste bibliotheek in Friesland aldus een krantenkop in de Friese Koerier.
Bij de opening van het nieuwe gebouw sprak de Rijksinspectrice voor de Openbare Bibliotheken, mevrouw Suurmeijer enkele woorden. "De bibliotheek van vandaag moet een inlichtingencentrum zijn" en "De bibliotheek is geen afgesloten, stille ruimte meer, we moeten de zaak verkopen zoals een supermarkt dat doet". Op de eerste openings-avond konden de bezoekers met een schuin oog Ajax zien spelen tegen Benfica. Op een geleend tv toestel.
De jaren 70 was de Gouden Eeuw voor het bibliotheekwezen. Nieuwe bibliotheken schoten als paddestoelen uit de grond, het gebruik nam enorm toe en er kwam zelfs een Bibliotheekwet waarin alles keurig geregeld was. De bibliotheek in Joure kampte eind jaren 70 door deze groei met ruimteproblemen. Aken en Keulen zijn niet op één dag gebouwd en bibliotheken zeker niet.
In oktober 1985 werd de verdubbeling van de oppervlakte van de bibliotheek gerealiseerd. 625 m² maar liefst. Nieuw in de bibliotheek waren de langspeelplaten en een collectie videobanden, waarbij nog vermeld moest worden dat deze van het VHS-systeem waren.
In 1991 brak een nieuwe periode aan. De bibliotheek ging over op een geautomatiseerd systeem. De computer, nu niet meer weg te denken, verving die duizenden cataloguskaartjes en getypte lenerskaarten. In oktober 1996 werd het internet binnengehaald. Langzaam groeide de bibliotheek weer uit haar jasje. Interne verbouwingen zoals het opgeven van de multifunctionele ruimte ten gunste van de leeszaal en het schuiven met kasten konden niet verbloemen dat er meer ruimte nodig was. Na plannen voor de vestiging van de nieuwe bibliotheek in Ter Huivra en het plan om samen met het voortgezet onderwijs in één gebouw te kruipen, kreeg de bibliotheek een plaats aan de Merk.

Een plaats die de bibliotheek als cultureel, informatief en recreatief middel-punt van de samenleving ook verdiend. Met ruim 1100 m² moet de bibliotheek het nu jarenlang doen.
Bronnen:
- P.R. van der Zee -Het nut en de Vlecke : Nutsdepartement Joure 1822-1997
- Het eigen bibliotheekarchief |